Het gezicht van vluchtelingenhulp
Tineke Ceelen (1963) groeide in Nederland uit tot hét gezicht van de hulp aan vluchtelingen. Al meer dan 35 jaar reist zij onvermoeibaar van brandhaard naar brandhaard, om met eigen ogen te zien hoe oorlog, onderdrukking en natuurrampen talloze mannen, vrouwen en kinderen treffen. Zij bezocht vluchtelingenkampen, conflictgebieden, frontlinies en door natuurgeweld verwoeste dorpen, sprak met slachtoffers, hulpverleners, lokale autoriteiten – en zelfs oorlogsmisdadigers – om te begrijpen hoe mensen het best geholpen konden worden.
Ervaringen uit de frontlinie
Haar werk bracht haar geregeld in gevaarlijke situaties. In Soedan beschuldigden de autoriteiten haar van spionage, in Somalië reed ze in een gepantserde auto door Mogadishu terwijl ontvoeringsgevaar op de loer lag, en in Afghanistan bracht ze negen dagen door in quarantaine in een benauwd kamertje in Kandahar. Juist omdat ze deze risico’s neemt, weet Ceelen de harde werkelijkheid achter de cijfers zichtbaar te maken.
Betrokken en bevlogen
Ceelen voelt een bijzondere verbondenheid met zieke vluchtelingen, die vaak nergens terecht kunnen. Ook zet ze zich intensief in voor de Jezidi-slachtoffers van IS in Irak en Syrië, en voor de vrouwen in Oost-Congo die slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld. Ze werkt al jaren samen met Nobelprijswinnaar dr. Denis Mukwege, de Congolese gynaecoloog die vrouwen opvangt en behandelt.
Schrijver en spreker
Naast haar werk in conflictgebieden deelt Ceelen haar verhalen in de media, op podia en in boeken. Haar no-nonsense stijl en bevlogen manier van vertellen maken diepe indruk. Ze spreekt over de gruwelijke dilemma’s van de hulpverlening, maar ook over hartverwarmende ontmoetingen en soms hilarische situaties die ze onderweg meemaakt. Met haar lezingen, panelbijdragen en vrijheidscolleges geeft ze slachtoffers een gezicht en brengt ze hun verhalen dichterbij.
Onderscheidingen
Na haar studie culturele antropologie in Utrecht werd Tineke Ceelen in 2003 directeur van Stichting Vluchteling. Haar onvermoeibare inzet leverde haar tal van onderscheidingen op: in 2012 de Vrouw in de Media Award, in 2020 de benoeming tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau en in 2023 de Comeniusprijs.
Auteur van Vlucht
In haar boek Vlucht vertelt Ceelen haar persoonlijke en professionele verhaal: over haar jeugd in Maren-Kessel, haar jaren in Tibet en Kameroen, het moederschap en haar talloze reizen langs de brandhaarden van de wereld. Door de ogen van mensen zoals de Afghaanse Ali, die ze in 2021 ontmoette op Samos, maakt ze voelbaar dat vluchtelingen geen cijfers zijn, maar mensen met een naam, een gezicht en een verhaal.
Fotografie: Janus van en Eijnden
